Deneme yazıları, deneme nedir?

yorumsuz
336

Deneme yazıları, deneme nedir?

Herhangi bir konu üzerinde yazarın kesin yargıya varmadan, kurallara bağlamadan görüş ve düşüncelerini serbestçe ortaya koyduğu fikir yazılarına deneme denir.

Konuları ve yazılış amaçlarına göre




Klasik denemeler, edebî denemeler, felsefi denemeler ve eleştirel denemeler olarak gruplandırılır.

Deneme yazılarının özellikleri


  • Konu sınırlaması yoktur.
  • Duygu değil düşünce yazılarıdır. Ama iddialı değildir. Ele aldığı konuyu ispatlamak için uğraşmaz.
  • Amacı eğitmek, öğretmek değildir. Bilgi verirken düşündürür.
  • Denemede yazar kendisi ile tartışır, konuşur gibi yazar.
  • İşlediği konu üzerindeki çeşitli düşünceleri, kendi yorumunu da katarak ortaya koyar.
  • Ciddi sorunlardan söz ederken bile gülümsetir.
  • Denemeci kendi kendisiyle konuşur gibi yazar, anlatımı içten, doğal ve yoğundur.
  • Dili doğru ve güzel kullanır.
  • Düşünce ufku geniş ve kendine özgü bir birikime sahiptir.
  • Deneme herhangi bir konuda, düşündürücü, öğretici, inandırıcı ve ufuk açıcıdır.
  • Deneme rahat okunan bir düşünce yazısıdır.
  • Deneme yazarı birçok kaynaktan (tarih, sosyoloji, ünlü kişilerin özdeyişleri vb.) beslenir. Ama denemeci seçtiği konuyu farklı bir yaklaşımla işler.
  • Deneme; makale ve eleştiriden farklıdır. Çünkü ele aldığı düşünce ya da savı doğrulama, kanıtlama gibi bir düşüncesi yoktur. Makale ve eleştiriden bu yönü ile ayrılır.
  • Denemeler de makale planına (giriş, gelişme, sonuç) göre yazılır.
  • Denemelerde açıklayıcı anlatım türünden yararlanılır. Çünkü kişi ele aldığı konuyu kendine göre yorumlar. Tartışmacı anlatım türünden de denemelerde yararlanılır.
  • Denemelere gazete ve dergilerde rastlanabileceği gibi bağımsız kitap biçiminde de rastlanabilir.





Dünya edebiyatında deneme türünün ilk örneklerini veren Montaigneolmuştur. Büyük bir kültür birikimine sahip olan Montaigne çeşitli konularda görüşlerini anlatmış, bunu yaparken, kendini dolayısıyla insanı anlatmıştır. Daha sonra İngiliz yazar Francis Bacon (Fransis Beykın) deneme türünde eser vermiştir.

Türk edebiyatında deneme türünün ilk örnekleri II. Meşrutiyet’ten sonra verilmiştir. Cenap Şahabettin, Ahmet Rasim, Ahmet Hâşim, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yahya Kemal bu türde eserler vermişlerdir. Nurullah Ataç denemelerini konuşur gibi yazar ve yargılarında özneldir. Sabahattin Eyupoğlu’da yargılarında özneldir.

Suut Kemal Yetkin, Mehmet Kaplan, Melih Cevdet Anday, Sâlah Birsel deneme türünde eser veren bazı sanatçılardır.

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Açık Lise Yazı ve Haberler

Admin'in Notu: Arkadaşlar. çözdüğünüz testlerle ilgili yorum yazarak bize çalışmamızda yol gösterin. Hangi dersten test eklenmesini istediğinizi, hangi testleri çözdüğünüzü kendi adınız veya nickname'inizle yorum yazarak belirtirseniz sevinirim.

Doğru soru sormak, doğru cevaplara ulaşmanın ilk koşuludur. Yorum yazın, soru sorun, cevaplayalım.


Etiketler: ,
Eklenme Tarihi: 31 Ocak 2018

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın