Açık Öğretim Lisesi Mantık 1 Online Test 2

Açık Lise Felsefe Grubu (Psikoloji-Sosyoloji-Mantık) Dersi Online Testleri ana sayfası!

Açık Öğretim Lisesi Mantık 1 Online Test 2

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi mantığın konusunu oluşturur?

A
Deney ve gözleme dayanarak evren hakkında bilgi edinme
B
Yargının nesnesine uygunluğunu araştırma
C
Doğru düşünmenin kurallarını gösterme
D
Önermelerin içerikleriyle ilgilenme
1 numaralı soru için açıklama 
Mantık formel (biçimsel) bir bilimdir. Yani düşünmenin (bilginin) içeriği ile, içeriği oluşturan varlıklarla (nesnelerle) ilgilenmez. Düşünce (bilgi-fikir-çıkarım v.b.) ile varlığın (olaylar-olgular-nesneler v.b.) uygun olup olmadığı ile (yani bilgisel doğruluk ile) ilgilenmez. Düşünmenin biçimi ile, yani doğru düşünmenin kuralları ile ilgilenir.
Soru 2

Tümden gelim genel ilkelerden hareket ederek tek tek olaylar hakkında bir yargıya ulaşma yoludur.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi tümden gelim yoluyla akıl yürütmeye örnek olur?

A

Bütün işçiler üretkendir.

Kemal işçidir.

O halde, kemal de üretkendir.

B

İnsan canlıdır ve beslenir.

Hayvan canlıdır ve beslenir.

O halde tüm canlılar beslenir.

C

İstanbul ve Ankara büyük şehirdir.

İstanbul’da trafik sıkışıktır.

O halde Ankara’da da trafik sıkışıktır.

D

Dünya ve Mars kendi çevresi etrafında döner.

Dünyada gece gündüz oluşur.

O halde Mars’ta da gece gündüz oluşur.

2 numaralı soru için açıklama 
Tümdengelimsel bir çıkarım için öncelikle tümel bir öncül önermesinin olması gerekir. Seçeneklerde sadece A seçeneğinde (Bütün işçiler üretkendir.) tümel önerme(ye dayalı bir tümgengelimsel çıkarım) vardır.

B seçeneğinde bir tümevarım (tek tek örneklerden tümel bir yargıya ulaşma);

C ve D'de ise benzeşime dayalı analoji vardır.

Soru 3

“Ali hem çalışkandır hem de tembeldir’’ diyemeyiz. Aynı anda Ali hem tembel hem de çalışkan olamaz.

Bu açıklamanın dayanağı akıl ilkelerinden hangisidir?

A
Özdeşlik
B
Çelişmezlik
C
Yeter sebep
D
Üçüncü durumun olanaksızlığı
3 numaralı soru için açıklama 

Çelişmezlik ilkesi, bir şeyin hem kendisi hem de kendisi olmayan (başka bir şey) olamayacağını;

Bir önermenin aynı anda (ve aynı koşullar altında) hem doğru hem de yanlış olamayacağını söyler.

Örnekteki gibi: Ali hem çalışkan hem de (çalışkan olmayan) tembel olamaz.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi İslam mantıkçılarındandır?

A
Razi
B
Russel
C
Morgan
D
Descartes
4 numaralı soru için açıklama 
Fahreddin Razi, (Hicri) VI. (Miladi XII.) yüzyılın en büyük düşünüderinden bir olan Fahreddin Razi (ö.l209), kelam, fıkıh usulü, tefsir, Arap dili, felsefe, mantık, astronomi, tıp ve matematik gibi çağının ilimlerini öğrenip, bu alanlarda eser yazan çok yönlü bir alimdir.
Soru 5

Kendi başına anlam taşıyan en küçük birim terimdir. Tek başına anlamı olmayan sözcükler terim sayılmaz.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir terimdir?

A
Bu
B
İse
C
Ki
D
İnsan
5 numaralı soru için açıklama 

Beleş bir soru daha:

Seçeneklerde bir varlığı işaret eden ve kendi başına anlamı olan tek sözcük "İnsan" sözcüğüdür. Terim olan da "insan"dır. Diğerleri ya işaret sıfatı (bu) ya da bağlaçtır (ki ve ise).
Soru 6

“İnsan-insanlık’’ kavramları arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

A
Kollektif-distrübitif
B
Olumlu-olumsuz
C
Somut-soyut
D
Tümel-tikel
6 numaralı soru için açıklama 
İnsan kavramı gerçekliği olan, "işte bu insan" diye örneği gösterilebilecek bir SOMUT kavramdır. İnsanlık kavramı ise gerçekliği olmayan, somut olarak örneği gösterilemeyecek SOYUT kavramdır.
Soru 7

Aşağıdakilerden hangi sadece neliği olan bir kavramdır?

A
Kaf dağı
B
İnsan
C
Kedi
D
Elma
7 numaralı soru için açıklama 
Kaf Dağı, gerçekliği olmayan sadece neliği olan bir kavramdır. İnsan, Kedi, Elma kavramları ise neliği de, gerçekliği de olan kavramlardır.
Soru 8

Aşağıdaki terimlerden hangisinin içlemi en fazladır?

A
Varlık
B
Canlı
C
Ağaç
D
Gül ağacı
8 numaralı soru için açıklama 
Verilen kavramlar kaplamları en geniş olandan en dar olana doğru şöyle sıralanır: Varlık → Canlı → Ağaç → Gül ağacı.

Kaplam, kavramın eleman sayısını; içlem ortak özellikleri gösterir.

İlişkili kavramlardan kaplamı en geniş olan kavramın içlemi en dardır (Varlık). Kaplamı en dar olan ise içlemi en geniş olan kavramdır (Gül ağacı)

Soru 9

acik-lise-mantik-1-ocak-2016-soru-9

Bu diyagrama dayanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

A
Bazı öğretmenler kadındır.
B
Tüm öğretmenler kadındır.
C
Bazı kadınlar öğretmendir.
D
Öğretmen olmayan kadın vardır.
9 numaralı soru için açıklama 
Açıklamaya gerek var mı? Ben burada sadece "öğretmen" ve "kadın" kavramları arasında "eksik girişimlilik ilişkisi" var diyerek "Kavramlar arası ilişkiler" konusuna göz atmanızı tavsiye edeyim.
Soru 10

Aşağıdakilerden hangisinin tam olarak tanımı yapılamaz?

A
Bakır
B
Aşk
C
Kuş
D
Su
10 numaralı soru için açıklama 
Aşk, bir duyguyu ifade eder ve duyguların (kişiye göre değişen, öznel bir yaşantı oldukları için) tanımı yapılamaz. Aynı şekilde hiçbir duygunun "tanımın şartları"na tam olarak uyan bir tanımı yapılamaz. (Bakınız: Tanım ve tanımın şartları konusu)
Soru 11

Doğru veya yanlış bir yargı bildiren ifadelere önerme denir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi önermedir?

A
Ödevini neden yapmadın?
B
Trafik kazaları olmasın
C
İnsanlar kardeştir.
D
Vay canına!
11 numaralı soru için açıklama 
A seçeneğinde bir soru cümlesi, B'de bir dilek ve D'de şaşma nidası var. Sadece yargı bildiren, doğru veya yanlış olan (bir doğruluk değeri olan) cümleler önerme olabilir. Dilek, soru, emir, dua v.b. cümleler yargı bildirmedikleri ve doğruluk değerleri (doğru veya yanlış) olmakdıkları için önerme olamazlar. Önermenin yapısı ve özellikleri konusuna bakınız!
Soru 12

Birden fazla yargı bildiren önermelere bileşik önerme denir.

Buna göre aşağıdaki önermelerden hangisi bileşik önermedir?

A
Gökçe çalır ise sınıfını geçer.
B
Bazı çocuklar yaramazdır.
C
Müzik ruhun gıdasıdır.
D
Ali öğrencidir.
12 numaralı soru için açıklama 
"Gökçe çalır ise sınıfını geçer." önermesi (Gökçe çalışır.) ve (Gökçe sınıfını geçer.) gibi iki farklı yargıyı "koşul" (ise) eklemiyle bağlayan birleşik bir önermedir. Bu şekilde yapısında açık veya örtük bir önerme eklemi olan ve birden fazla yargı bildiren önermeler bileşik önermedir. Diğer bileşik önerme çeşitleri ve önerme eklemleri için "Bileşik Önermeler" konusuna bakabilirsiniz.
Soru 13

“Tüm bitkiler yeşildir’’ önermesinin karşı olum karesine göre çelişiği olan önerme aşağıdakilerden hangisidir?

 
A
Hiçbir bitki yeşil değildir.
B
Bazı bitkiler yeşildir.
C
Bazı bitkiler yeşil değildir.
D
Kimi bitkiler yeşildir.
13 numaralı soru için açıklama 
Bir önermenin çelişiği, terimleri aynı, ancak hem niceliği, hem niteliği farklı olan önermdir. Buna göre terimleri (bitki ve yeşil) aynı olacak, hem niceliği (Tüm iken bazı) hem de niteliği (olumlu iken olumsuz) değişecek. Dolayısıyla “Tüm bitkiler yeşildir’’ önermesinin çelişiği: "Bazı bitkiler yeşil değildir." olur.
Soru 14

Bir önermenin niteliğini bozmadan öznesini yüklem, yükleminin özne yapılması düz döndürmedir.

Buna göre "Bazı madenler katıdır" önermesinin düz döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?

A
Bütün katılar madendir.
B
Bazı katılar madendir.
C
Hiçbir katı maden değildir.
D
Tüm katılar maden değildir.
14 numaralı soru için açıklama 
"Bazı madenler katıdır" önermesini, soruda belirtildiği gibi, niteliğini (olumlu iken yine olumlu kalacak) bozmadan öznesini yüklem, yüklemini özne yaparak düz döndürmesini elde edeceğiz, sonuçta "Bazı katılar madendir." önermesine ulaşılır.
Soru 15

Karşı olum karesine göre tümel olumlu önermenin karşıtı aşağıdakilerden hangisidir?

A
Çelişik
B
Tikel olumlu
C
Tikel olumsuz
D
Tümel olumsuz
15 numaralı soru için açıklama 

Tümel olumlu önermenin karşı olum karesinde karşıtı olarak Tümel olumsuz önerme yer alır.

karsi-olma-karesi-mantik-acik-lise
Soru 16

Bütün bitkiler canlıdır

Ağaç bitkidir

O halde, …

Yukarıda verilen kıyasta zorunlu olarak çıkarılacak sonuç önermesi aşağıdakilerden hangisidir?

A
Ağaç canlıdır.
B
Ağaç bitki değildir.
C
Bazı ağaçlar bitkidir.
D
Bütün bitkiler ağaçtır.
16 numaralı soru için açıklama 

Canlı - büyük (kaplamı en geniş olan) terim

Bitki - orta terim

Ağaç - küçük terimdir. Orta terim sonuç önermesinde yer almaz ve küçük terim özne, büyük terim yüklem olur. Buna göre çıkarım şöyle tamamlanır:

Bütün bitkiler canlıdır.

Ağaç bitkidir.

O halde, ağaç canlıdır.

Ağaç (özne) canlıdır. (yüklem)

Soru 17

Bütün madenler katıdır.

Bakır madendir.

O halde bakır katıdır.

Verilen geçerli kıyasta büyük terim aşağıdakilerden hangisidir?

A
Bütün
B
Katı
C
Maden
D
Bakır
17 numaralı soru için açıklama 

Bütün madenler katıdır.

Bakır madendir.

O halde bakır katıdır.

Maden - orta terimdir. Sonuç önermesinde özne olan "bakır" küçük terim; yüklem olan "katı" ise büyük terimdir.

Soru 18

Bütün insanlar akıllıdır.

Sokrates insandır.

O halde Sokrates akıllı değildir.

Verilen hatalı kıyasta aşağıdaki kıyas kurallarından hangisine uyulmamıştır?

A
İki tikel öncülden sonuç çıkmaz.
B
İki olumsuz öncülden sonuç çıkmaz.
C
İki olumlu öncülden çıkan sonuç olumludur.
D
Öncüllerden biri olumsuzsa sonuç olumsuzdur.
18 numaralı soru için açıklama 
"İki olumlu öncülden çıkan sonuç olumludur." kuralına uyulmamış; öncüller (1. öncül: Bütün insanlar akıllıdır. 2. öncül: Sokrates insandır.) olmulu olmasına rağmen olumsuz bir sonuç (O halde Sokrates akıllı değildir.) çıkartılmış, zaten bu nedenle çıkarım hatalıdır, geçersizdir.
Soru 19

Bir kıyasta sonuca dayanak olan önermelere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A
Sonuç
B
Tanım
C
Kavram
D
Öncül
Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi basit kıyas çeşitlerindendir?

A
Kesin kıyas
B
Sorit (Yığın)
C
Karma kıyas
D
Zincirleme kıyas
20 numaralı soru için açıklama 
Kesin kıyas, basit kıyasdır. Diğerleri değildir. Kıyas çeşitleri konusuna bakınız!
20 tamamladınız.
Liste
Geri dön
Tamamlananlar işaretlendi.
12345
678910
1112131415
1617181920
Geri dön

Açık Öğretim Lisesi Mantık 1 Online Test 3

Açık Öğretim Lisesi Mantık 1 Online Test 1

Mantık Sembollerinin İşaret ve Anlamları için buraya bakabilirsiniz!

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Mobil Uygulamamızı İNDİRİN!

Açık Lise Yazı ve Haberler

Doğru soru sormak, doğru cevaplara ulaşmanın ilk koşuludur. Yorum yazın, soru sorun, cevaplayalım.


Etiketler:
Eklenme Tarihi: 23 Mayıs 2016

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın