Argüman ve argümantasyon nedir?

Argüman ve argümantasyon nedir? başlığı Lise 10. sınıf Felsefe Ders Kitabının “Felsefe ile Düşünmek” başlıklı ikinci ünitesinin bir konusu olarak 2018 yılı baskılı ders kitaplarıyla müfredata girdi. Aşağıda argüman nedir, argümantasyon nedir sorularına ve Paul Graham’ın günlük ve siyasi tartışmalara da ışık tutan “Anlaşmazlıklar Hiyerarşisi”ne ilişkin bazı alıntılar ve anlatımlar bulacaksınız:



Argüman sözcüğü:

[1] Delil, kanıt, tanıt
[2] Tez, iddia, sav
[3] (gök bilimi) Bir denklem, bir eşitsizlik veya bir gök cisminin hareketine ait herhangi bir elemanın bağlı bulunduğu belli bir değer
[4] (matematik) Bir çıkış kümesinin değişkeni
[5] (matematik) Bir cetvelde diğer bir sayıyı bulmak için yararlanılan sayı
[6] Bilimsel tanı ifadesi

Köken Fransızca argument sözcüğüne dayanmaktadır.

Argüman önermenin doğruluk değerini belirlemek için kurulan önermeler dizisidir. Yapısal olarak öncül ve sonuç adı verilen önermelere ayrılabilir. Argüman günlük dilde tek başına kanıt anlamında da kullanılmaktadır. Buna karşın felsefede temellendirilmiş ve kanıta dayandırılmış bilgi iddiasıdır. Felsefede argüman önermelerden müteşekkil temellendirme ve kanıta dayandırma işlemidir.

Argüman kurmak gerçeklere dayanmaya çalışan felsefi düşünce için önemlidir.Felsefenin karakteristiğini şüphe, dayanağını ise gerçek olarak ifade edebiliriz. Felsefe bir şüphe etme, yani görüşleri ve doğruları sınama çalışmasıdır. Felsefi argümanlar şüphe edicidir ve şüpheye de açıktır. Şüpheye gidermek için argümantasyon, yani gerçeklere dayanan önermeler dizisi ile akıl yürütme tutumundadır.

Felsefede argümantasyon mantık kürsüsünün, yani düşünmeyi ve konuşmayı ele alan disiplinin altında incelenir. Kelime kökeni olarak Latinceden gelen arguere (Proto Hint-Avrupa kökenli) parlatmak, aydınlatmak, bilinir kılmak anlamına sahiptir. Günlük İngilizcede ise argument tartışmak anlamındadır.

Argümantasyonun Yapısı



Çoğu akıl yürütme genelden özele ya da özelden genele olacak şekilde gerçekleşir. Bunların dışında benzeterek, çıkartarak ya da saçmaya indirgeyerek de düşünülebilir. Yalnız biz bilimin ve felsefenin en temelinde yer alan ikisini vurgulayarak tartışmamızı “argüman nedir” sorusu ile sınırlayacağız.

Dedüktif (Tümdengelimsel) Argüman:

Genel (Tümel) önermeden özel önermeye varmaya çalışır. Sonucun öncüllerden zorunlu olarak çıkmasına göre “geçerli” olur. Eğer öncüllerden biri biri yanlışsa “geçersiz” sonuca yol açar.

İndüktif (Tümevarımsal) Argüman:

Dedüktif argüman kadar kesin ve doğru bilgi veremez. Bunun sebebi tikel kanıtlarla tümevaracak kadar kesin bilgiye ulaşamamamızdır. Bu yüzden tümevarımda geçerlik yerine güçlü ya da zayıf argümandan bahsedilir.

Argümantasyonun Önemi



İnsanlar nedenlerini bilmedikleri düşüncelere kapılabilmekte, kendileri olmayı bırakmakta ve akıllarını kullanmaya cesaret etmemektedirler. Bu yüzden kanıt talep etmeli, düşüncelerimizi de argümanlarla ifade etmeliyiz.

Bir bilgi iddiasının kendi başına yeterli olmadığı aşikardır. Temellendirmek, yani neden böyle düşündüğünü açıklama ve varsa kanıtlarını dile getirmek “doğru” bir düşüncenin nitelikleridir.

Özellikle yüz yüze tartışmada öne sürülen iddia tartışmanın konusundan alakasız olmaktadır. Tartışmanın ilerletilmesi gerekirken benliğin ön plana çıkarılmasına çalışılır. Felsefi tartışmada bunu engellemek için argümantasyonun sonunda bu argümanın konuyla ne alakası olduğunu da eklemekte fayda vardır.

Yazıda argümantasyon yazarın kendisi dışında iddia sahibi olmadığı için karşı argümanlarla desteklenmelidir. Yazar kendisini sınamıyorsa yazısının güvenilirliği tartışılmalıdır. Önerme, temellendirme, kanıt şeklindeki argümanını aynı şekilde bir karşı argümanla ve bu karşı argümanı çürütmek üzere bir karşı- karşı argümanla desteklemelidir.

Anlaşmalıklar Hiyerarşisi Nedir? Paul Graham’ın Anlaşmazlıklar Hiyerarşisi Ne İşe Yarar?



Anlaşmazlıklar yaşandığında bunların çözümüne yönelik doğru bir yaklaşım yolu bulunabilir mi? En sık kullandığınız yollar nelerdir? gibi sorulara cevap vermek için Paul Graham(*)‘ın ortaya koyduğu pramit “Anlaşmalıklar Hiyerarşisi” olarak adlandırılır.

“Bir aptalla tartışmayın, dışarıdan bakanlar aranızdaki farkı anlamayabilir.”

Günlük hayatta karşılaştığımız argümanlara karşı çıkarken kullandığımız yolları Graham en değerliden ⇒ en değersize doğru sınıflandırmış, sıralamıştır. Bunlara en değersizden en değerliye doğru bakalım:

1. Hakaret: Herhangi bir kanıt bulmadan doğrudan kişiyi hedef almaktır. Çözüm yolu değildir. Tartışmaya değer katmaz. Dahası böyle tiplerle hiç tartışmamak gerekir.

2. Ad hominem: Anlaşmazlık hiyerarşisinin ikinci basamağı. Tartışma konusuna değil de iddiayı ortaya atan kişiyi eleştirerek karşı çıkmaktır. kişiye veya karaktere dönük argüman. Tartışmaya değer katmaz.

3. İfade etme tarzını eleştirme: İfade etme tarzına takılma. ne söylediğinden ziyade üsluba karşı çıkmaktır. Dolayısıyla tam yerini bulmuş karşı argüman değildir.

4. Yalanlama: İddiaya karşı kanıt sunmadan sadece karşı çıkmaktır. Ancak kanıt gösterilmediği için zayıftır.

5. Karşı argüman: Bir argümanı yanlışlayan karşı bir argümanı ileri sürmektir. Karşı argüman, hedef argümanın beslendiği argümanları zayıflatır. Dolaylı yönden hedef argümanı yanlışlamaya çalışır.

6. Çürütme: Doğrudan hedef argümanı hedef alır. Hedef argümanı oluşturan iddialardan birini veya bir kısmını geçersiz hale getirir. Hedef argümandan alıntı yapılarak hatalı kısım gösterilir.

7. Ana fikri çürütme: Argümanın dayandığı ana fikir çürütülür.

Yukarıdaki basamaklar düşünme ve tartışma ahlakı açısından, düşünmenin ve diyaloğun işe yaraması açısından değerlendirilecek olursa (alttan) ilk üç basamağın en işe yaramayanları, son üçünün ise işe yarar ve daha etik bir tavır ve yöntem olduğu söylenmeli.

Aşağıdaki üç soru, konuyla ilgili yeni nesil denilen türden bir soru denemesidir. Çözdükten sonra sorularla ilgili bir yorum yazan olursa seviniriz:

Açık Lise (243) Almanca 4 Testi (Mart 2018)

Açık Lise (243) Almanca 4 Testi (Mart 2018)
Başla
Tebrikler - Açık Lise (243) Almanca 4 Testi (Mart 2018) adlı sınavı başarıyla tamamladınız.Sizin aldığınız skor %%SCORE%% en yüksek skor %%TOTAL%%.Hakkınızdaki düşüncemiz %%RATING%%
Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.
Geri dön
Tamamlananlar işaretlendi.
12345
678910
1112131415
1617181920
Son
Geri dön



(*) Paul Graham (d. 13 Kasım 1964, Weymouth), İngiliz programcı, deneme yazarı ve risk sermayesi yatırımcısı. Özellikle Lisp üzerine çalışmalarıyla tanınan ve denemeler yazan Graham, teknoloji şirketleri kurmuş bir girişimci ve aynı zamanda teknoloji şirketlerine yatırım yapan risk sermayesi yatırımcısıdır.

Kaynaklar:

10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı, dmy.info, wikisözlük, PaulGraham.com

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Mobil Uygulamamızı İNDİRİN!

Açık Lise Yazı ve Haberler

Doğru soru sormak, doğru cevaplara ulaşmanın ilk koşuludur. Yorum yazın, soru sorun, cevaplayalım.


Etiketler: , , , , ,
Eklenme Tarihi: 13 Aralık 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın