32. Paragrafta felsefe sorularının niteliğine değinilmiş, "en temeldeki şeylerin akıl yoluyla anlaşılması çabasından doğduğu" belirtilmiş ve sonra hangi seçenekteki sorunun bir felsefe sorusu olduğunu bulmamız istenmiştir. Seçeneklerdeki sorular arasından "Niçin ahlaklı olmalıyım?" sorusu bilimsel vb. yöntemlerle cevaplanamayacak, sadece akıl yoluyla cevaplanabilecek temel bir konuyla ilgili felsefi bir sorudur.

Cevap: D

33. Vadinin dibindeki derenin iki farklı durumda, iki farklı yerden bakıldığında (vadinin dibinden ve dağın doruğundan) farklı şekilde görüleceği vurgulanmıştır. Dolayısıyla parçaya dayanarak bilginin, kişinin bakış açısına göre farklılaştığı söylenebilir.

Cevap: C

34. Parçada nesnelerin var olması onları algılamamıza, onları fark etmemiz ve onlarla ilgili veri elde etmemize bağlı olduğu vurgulanmıştır. Bu görüş varlık felsefesinin temel sorularından "(Algılayan) özneden bağımsız bir varlık var mıdır?" sorusuna ilişkindir.

Cevap: A

35. Farklı olgular karşısında yetersiz kalan paradigmaya bağlı kalmaya devam eden bilim adamının durumu, kaybettiği anahtarını kaybettiği yerde değil de, aydınlık yerde arayan kişinin durumuna benzeetilmiştir. Bu durum bilim adamının olguları açıklamada yetersiz kalan kuramları terketmek yerine, olguları kurama uydurmada ısrar etmesine ironik bir eleştiridir.

Cevap: B

36. Sorudaki iyi niyetli, ancak düşüncesiz fırıncının davranışı ahlaki eylemlerin değerini belirlemede sadece niyete bakmanın yetersizliğini gösterir. (Soru Kant'ın niyet ahlakı veya ödev ahlakı olarak adlandırılan ahlak anlayışına bir eleştiri içermektedir.)

Cevap: E

37. Kazaya şahit olan kişinin kazazedelere yardım etme konusunda kararsız ve dolayısıyla eylemsiz kalması "Hiçbir konuda yargı vermeme"yi temel ilke olarak kabul eden septik filozof Pyrrhon'un tavrına ilişkin bir örnektir.

Cevap: A

38. Soruda üç farklı filozofun kendi çağında yaşadıkları koşullardan ve olaylardan kaynaklanan farklı ihtiyaçlara göre farklı ütopyalar ortaya koydukları belirtilmiştir.

Cevap: D

39. Parçada mermer kütlelerin yontulmayı beklemesi ve Michelangelo'nun mermere hapsolmuş figürleri ortaya çıkarmak için acele etmesi gereği vurgulanarak sanatçının işlevi verili malzemeyi işlemekle sınırlandırılmıştır.

Cevap: E

40. Kişinin estetik beğenisi ve yargısı, Japon gelenekleriyle ilgili bilgisizliğinden ve sonraki bilgilenmeden etkilenmemiştir.

Cevap: B

Çözümler: O. Tuluk

32.

Soruda filozof Thales'in bilgelik -zenginlik ilişkisinde bilgeliği öncelediği; ancak zenginliği önceleyen ve bilgelik ve zekanın da ölçütü olarak kabul eden insanlara, kendi bilgi ve zekasıyla güzel bir ders verdiği belirtilmiştir. Dolayısıyla bir filozof olarak Thales örneğinden hareketle, "Filozofların önceliklerinin diğer insanlardan farklı" olduğu söylenebilir.

 Cevap: C

36.

Yeni çağda pozitif bilimlerdeki gelişmelerden etkilenerek bazı düşünürlerin ve akımların (Pozitivist ve Neo Pozitivist akımlar gibi) felsefenin alanını sadece "bilim üzerine düşünme" ile sınırlandırması, felsefenin temel özellikleinden olan "Bilgi evrenini bir bütün olarak ele alma" özeliğine ters düşer.

Cevap: D

İbn-i Haldun, insanların toplumsal bir hayat sürdürme zorunluluğuna dayanarak, toplumda düzeni sağlayacak üstün bir otoritenin, yani devletin varlığını "doğal ve zorunlu bir varlık" olarak açıklamıştır.

Cevap: B

34.

Bu soru, bir yorum sorusu olmakla birlikte, A seçeneğinde geçen "ontoloji" ve "bilgi kuramı" terimlerinin anlamını bilmeyi gerektiren bir sorudur. Bu iki terimin anlamını bilmeyen ve "Epistemoloji (bilgi felsefesi - bilgi kuramı) mi, yoksa ontoloji (varlık felsefesi) mi felsefenin en temel disiplinidir?" tartışmasından haberdar olmayan öğrenciler bu soruda zorlanmışlardır. 

Parçada ağaç ve ağacın bilgisi ilişkisi de örnek olarak verilmiş ve bilgi - nesne ilişkisinde nesnenin varlığının önce geldiği; yani bir nesnenin hakkında bir bilgi orataya koyabilmek için öncelikle o nesnenin var olması gerektiği ifade edilmiştir. Dolayısıyla parçaya dayanarak: "Bilgi kuramı ontolojiye dayanır." yargısına ulaşılabilir.

Nasrettin Hoca'nın en sonunda eşeği sırtına alıp taşımasına dek varan arayışlarının sonuçsuz kalması ve yine de ayıplanmaya devam edilmesi, "Ahlakta mutlak iyiye ulaşılabilir mi?" sorusuna verilen olumsuz bir cevap niteliğindedir.

Cevap: D 

Bu soruda seçeneklerde filozofların isimleriyle birlikte fikirleri de kısaca verilmiş olmasına rağmen, soru ÖSYM'nin önceki yıllarda sorduğu klasik yorum sorularının dışında bir sorudur. Soru bizden parçaya dayalı bir yorumla birlikte filozofların varlıkla ilgili fikirlerini bilmenin yanısıra bu bilgiyi kullanabilmemizi de isteyen bir sorudur.

Tabi soruyu hazırlayan hocayı da tebrik etmek lazım: Bir soruyla üniversite adaylarının felsefenin bir ünitesinde geçen neredeyse bütün önemli filozofların temel fikirleriyle ilgili bilgisini yoklamış. 

Burada sadece doğru seçenekte yer alan Berkeley'in görüşüne değinelim: Berkeley'e göre var olmak algılanmış olmaktır. O bir nesnenin varlığından söz edebilmemiz için o varlığı önce algılamış olmamız, yani görmemiz, duymamız veya dokunmamız, yani algılamamız gerektiğini; algılanmayan bir nesnenin varlığından söz edilemeyeceğini söyler. Oysa parçada dokunulmayan, koklanamayan, görülemeyen ve duyulamayan, ama yaşamamız elzem olan varlıkların da (gaz gibi) var olduğu belirtilmiştir.

39.

Parçada sanat eserlerini diğer nesne ve malzemelerden ayıran şeyin, bizim (alımlayanın) onu diğer nesnelerden ayıran değerlendirme biçimimiz olduğu vurgulanmıştır.

Cevap: C

Parçada Galilei, Keple ve Newton gibi bilim adamlarının çabalarıyla bilimin otoritelere dayalı geleneksel anlayışı bırakıp verilere ve deneysel kanıtlara dayalı modern anlayışa geçtiği belirtilmiştir.

Cevap: E