Anonim Halk Şiiri

Anonim Halk Şiiri

Halkın içinde ortaklaşa bir şekilde oluşturulan anonim ürünleri içeren edebiyattır. Bu edebiyatta mâni, türkü, bilmece, ninni, ağıt gibi kimin tarafından oluşturulduğu bilinmeyen ürünler (eser sahibi bilinmeyen, telif hakkı sorunu yaşanmayan eserler 🙂 ) yer alır. Bu ürünleri ortaya koyan birileri mutlaka vardır. Zamanla bu ürünlerin sahipleri unutulmuştur ve ürünler halkın ortak malı olmuştur.

Mâni



Anonim Türk halk edebiyatının tek dörtlükten oluşan nazım şeklidir. Mânilerezgiyle söylenir. Konusu daha çok aşk olan mânilerde ayrılık, öğüt, eleştiri, ölüm gibikonuların da işlendiği görülür. Mânilerin uyak düzeni (aaxa) şeklindedir. Mânide ilk iki dize konuyla ilgisi olmayan doldurma dizelerdir. Bu söyleyene kolaylık sağlamak içindir. Temel duygu son dizede ortaya çıkar. Mâniler, birinci dizelerindeki hece sayısının eksik olması dize sayısı ve uyaklarının cinaslı olmasına göre adlar alır.

Düz mâni, dört dizeli, yedi heceli ve “aaxa” şeklinde uyak düzeni olan mânilerdir.

Gidene bak gidene \Güller sarmış dikene \Mevlâ sabırlar versin \Gizli sevda çekene

Cinaslı-Kesik mâni, yaygın olarak dört-beş dizeden oluşan, ilk dizesi yedi heceden daha az ve cinaslı uyakların kullanıldığı mânilere “cinaslı mâni” ya da “kesik mâni” adı verilir.

Karadan \Yârim gider gemiyle \Ben giderim karadan \Ciğerim göz göz oldu \Görünmüyor karadan \Hak beni ayırmasın \Kaşı gözü karadan

Yedekli mâni, dört veya beşten fazla dizeyle kurulan mânilere “yedekli mâni” veya “artık mâni” denir. Yedekli mânilerde cinas kullanılmaz.

Derdim var beller gibi \Söylemem eller gibi \Kalbimin hüzünü var \Yıkılmış eller gibi \ Gözlerimden yaş akar\ Bulanmış seller gibi

Türkü



Ezgiyle söylenen anonim halk edebiyatı nazım şeklidir. Türkülerin çoğu halkın sözlü geleneğinde doğup gelişir fakat âşık şiirleri gibi düzenleyicisi belli olan türküler de vardır. Türkü Anadolu’nun bazı yerlerinde “yır” adıyla da anılır. Türkülerde genellikle aşk, ayrılık, özlem, gurbet, ölüm gibi lirik konular işlenir. Türkü halk edebiyatının en zengin alanıdır. Türkü bentleri yapı ve sözleri bakımından iki bölümden oluşur. Birinci bölüm türkünün asıl sözlerinin olduğu bölümdür ki bent adı verilir. İkinci bölüm ise her bendin sonunda yinelenen nakarattır. Bu bölüme bağlama ya da kavuştak denir. Bentler ve kavuştaklar kendi aralarında uyaklanırlar. Türküler hece ölçüsünün her kalıbıyla söylenir. Genellikle yedili, sekizli ve on birli hece kalıpları kullanılır.

Türk Dili ve Edebiyatı 3 Konu Anlatımı, Konu Başlıkları



AÖL Türk Dili ve Edebiyatı 3 Testleri

Açık Lise (543) Türk Dili ve Edebiyatı 3 Testi (temmuz 2019)

Açık Lise (543) Türk Dili ve Edebiyatı 3 Testi (Nisan 2019)

Açık Lise Türk Dili ve Edebiyatı 3 Testi (Aralık 2018)

Açık Lise Türk Dili ve Edebiyatı 3 Testi (Temmuz 2018)

Açık Lise Türk Dili ve Edebiyatı 3 Testi (Nisan 2018)

Açık Lise Türk Dili ve Edebiyatı 3 Testi (Mart 2018)

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Mobil Uygulamamızı İNDİRİN!

Açık Lise Yazı ve Haberler

Doğru soru sormak, doğru cevaplara ulaşmanın ilk koşuludur. Yorum yazın, soru sorun, cevaplayalım.


Etiketler: ,
Eklenme Tarihi: 11 Ekim 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın