Masallar: Konu, Yapı Unsurları ve Masal Planı

Masallar: Konu, Yapı Unsurları ve Masal Planı

Masallarda Konu



Masallarda genellikle iyilik-kötülük, doğruluk-haksızlık, adalet-zulüm, alçak gönüllülük-kibir gibi karşıt durumları simgeleyen kişilerin mücadeleleri; ulaşılması zor hedeflere varma isteğinden doğan konular işlenir.

Masalın Yapı Unsurları

Olay

Masal gerçek dışı-olağanüstü olaylar üzerine kurulur. Gerçek ya da gerçeğe yakın ögeler masalın belkemiği olan olağanüstü atmosfer içinde eritilir.

Kişi

Masalın kahramanları padişahlar, zengin tüccarlar, sıradan ve yoksul insanlar gibi gerçek dünyadan alınan kişilerin yanı sıra peri, dev, cadı, Zümrüdüanka kuşu gibi varlıklar masal kahramanları arasındadır. Ancak, masallardaki hayvanlar, neredeyse kendi özelliklerini yitirerek insan özelliği kazanmışlardır.

Yer

Masallarda olayların geçtiği çevre, “memleketin birinde” gibi ifadelerle belirsizleştirilen bir yer ya da “Kafdağı, “Yedi Derya Adası” gibi haritada bulunmayan ülkeler; “yedi kat yerin altı”, “bulutların üstü” gibi hayalde tasarlanan yerlerdir. Masalların en belirgin özelliklerinden biride mekânın belirsiz olmasıdır.

Zaman

Masallarda “zaman”ın tarihî zamanla ilgisi yoktur. Miş‘li geçmiş zaman kipiyle anlatılmaları zamanın belirsizliğini gösterir.

Masal Planı



Masal üç ana bölümden oluşur:

  1. Döşeme: Asıl masala başlamadan önce masal başı tekerlemesinin söylendiği bölümdür.
  2. Asıl masal: Asıl masalın anlatılmaya başlandığı bölümdür. Bu bölüm “serim, düğüm ve çözüm” planı çerçevesinde anlatılır.
  3. Serim: Tekerlemelerle giriş yapılır. Kahraman tanıtılır. Konu verilir.
  4. Düğüm: Masalda anlatılan olayların düğümlendiği ve bir çıkmaza girdiği bölümdür.
  5. Çözüm: Düğüm bölümünde ortaya konulan sorunun bir çözüme kavuşturulduğu bölümdür. Bu masalların çoğu mutlu sonla biter. İyiler kazanır, kötüler kaybeder. İyiler ödüllendirilirken kötüler cezalandırılır.
  6. Dilek: Bu bölümde hem masal kişilerine hem de dinleyicilere yönelik iyi dilekler sunulur.

Masalda Kalıp İfadeler (Tekerlemeler)



Masallarda sıkça rastlanan ve asıl masal ile içerik yönünden bir ilgisi olmayan masal tekerlemesi; masalın başında, ortasında ve sonunda söylenen, yerine göre çok kısa ya da uzun kalıplaşmış birtakım sözlerdir.

Sonraki Konu İçin Tıkla: Türk Dili ve Edebiyatı 1 Konu Özetleri

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Mobil Uygulamamızı İNDİRİN!

Açık Lise Yazı ve Haberler


Etiketler: , , , ,
Eklenme Tarihi: 21 Eylül 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın