ROMAN

ROMAN

CUMHURİYET DÖNEMİ’NDE ROMAN (1923-1950)

Cumhuriyet’in ilk dönem yazarları topluma eğilmiştir. Toplumun gerçekleri, sorunları ve bunlara çözüm çabaları vs. anlatılmıştır. Genellikle realist bir bakış açısı benimsenmiş çünkü toplumun gerçeklerine yaşanılanlarına dikkat verilmiştir.

Halide Edip Adıvar, Yakup Kadri Karaosmanoğlu ve Reşat Nuri Güntekin bu yılların en önemli üç yazarıdır. Anadolu’ya ve köye yönelmeyi farkındalıkla geliştirmişlerdir. Yakup Kadri ve Halide Edip Anadolu’yu savaş yıllarında tanımış ve eserlerine yansıtmış, Refik Halit Karay, Aka Gündüz, Peyami Safa ise daha çok bireyin iç dünyasını esas alan eserler vermiştir.

Bu dönemdeki ikinci dünya savaşı ve yeni siyasi dönem sebebiyle konular çeşitlenmiş ve  “Köy edebiyatı” 1970’e kadar genişleyerek süren köy ve köylünün sorunlarına eğilen yazarlar yetişmiştir.

İlk romanlarını bu dönemde yayımlayan toplumcu gerçekçi yazarlar olarak Kemal Bilbaşar, Samim Kocagöz, Faik Baysal, Ahmet Hamdi Tanpınar, Abdülhak Şinasi Hisar, Halikarnas Balıkçısı sayılabilir.

CUMHURİYET DÖNEMİ’NDE ROMAN (1950-1980)

1950’lerde İkinci Dünya Savaşı yıllarında yetişen köy çıkışlı, Köy Enstitülü yazarların köy ve kasaba romanlarını yayımlamaya başladıkları görülüyor. Yaşar Kemal, Orhan Kemal, Fakir Baykurt, Talip Apaydın, Kemal Tahir, Aziz Nesin, Tarık Buğra…

1960’lı yıllarda toplumcu gerçeklik gittikçe yoğunlaşmaya başladı. Bunun yanı sıra roman yazma yönteminde de değişim, gelişim meydana gelmiştir. 1960’tan başlayarak geçirilen siyasal, toplumsal ve ekonomik değişmeler, bunların sonuçları, yazarların ele aldığı başlıca konulardır. Nezihe Meriç, Rıfat Ilgaz, Yusuf Atılgan…

1970-1980 yılları arasında roman yazarları sayısında artış, romanlarda ele alınan konularda çeşitlenme, toplum sorunlarına eğilişi de beraberinde getirir. Belgelere dayanılarak yazılan tarihî romanlarla birlikte Almanya’ya göçün romanlara girdiği görülür. Türkiye’den Almanya’ya giden çocukların dil sorunları, anne babalarının iş yaşamlarında karşılaştıkları sorunlar, sıla özlemi, Alman topluluğuna uyum sağlamada çekilen sıkıntılar yazarların üzerinde durdukları belli başlı konulardır.

Abbas Sayar, Muzaffer İzgü, Oktay Rifat, Ferit Edgü, Oğuz Atay, Ümit Kaftancıoğlu, Bekir Yıldız, Selim İleri, Vedat Türkali, Adalet Ağaoğlu, Sevgi Soysal, Pınar Kür.

CUMHURİYET DÖNEMİ’NDE ROMAN (1970-1980)

1970-1980 yılları arasında eser veren romancılar, birbirinden farklı konu ve tarz benimsemişlerdir:

Sanatı toplumdan soyutlamayan Abbas Sayar, ilk romanı Yılkı Atı’nda, yılkılığa bırakılmış bir atın hikâyesini anlatır. [Yılkı: Başıboş bırakılmış at veya eşek.] “Tutunamayanlar” romanıyla atılım yapan Oğuz Atay, bu eserinde ironik bir anlatımla küçük burjuvanın düşünce biçimi ve davranışlarını eleştirir. Ümit Kaftancıoğlu, romanlarında köylünün sorunlarını, devletin eğitim ve öğretime, öğretmenlere karşı ilgisizliğini ele alır. Bekir Yıldız, ilk romanlarında Almanya’da çalışan işçilerin sorunlarını, Almanlardaki yabancı düşmanlığını işler. Melih Cevdet, Erdal Öz,  Oktay Rifat 12 Mart öncesi ve sonrası olaylara değinen yazarlar olarak dikkati çekerler. Vedat TürkaliBir Gün Tek Başına ”da 27 Mayıs 1960’tan önce devrimi hazırlayan olaylar ve toplumdaki çalkantıları verir.

“Gülmecenin işlevi güldürmek değil, olaya parmak basmaktır.” görüşünü savunan Muzaffer İzgü, eserlerinde gecekondu halkının yoksul yaşantısını, köyden kente göçü konu edinmiştir. Bilinç akışı yönteminin olgun örneklerini veren Adalet Ağaoğlu, “Ölmeye Yatmak”, “Bir Düğün Gecesi” romanlarında aydın kişilerin sorunlarını ve bunalımlarını; “Fikrimin İnce Gülü”nde ise işçilerin sorunlarını, Almanya’ya göçü ele alır. Pınar Kür, Sevgi Soysal gibi yazarlar romanlarında kadınların karşılaştıkları sorunları ele aldılar.

DÜNYA EDEBİYATINDA ROMAN (20. YÜZYIL)

Roman, Avrupa’da sözlü edebiyattaki destan türünün geçirdiği evrimleşmenin bir ürünü olarak ortaya çıkar.

Roman türünün ilk başarılı örneği kabul edilen Don Kişot, Miguel de Cervantes (Mişel dö Servantes) tarafından 16. yüzyılın sonlarına doğru yazılmıştır. 17. yüzyılda Madame De La Fayette (Madam dö la Fayet) Klasisizm akımı etkisiyle eserler yazmıştır. İngiltere’de Daniel Defoe (Danyel Defo) “Robenson Cruze (Robinson Kruzo)”yu, Jonathan Swift (Canıtın Svift) “Guliver’in Gezileri”ni yazmıştır.

Roman türünün yetkin örnekleri 19. yy. da verilmeye başlanır. Roman bir tür olarak karakteristik özelliklerini romantizm ve realizm akımları sayesinde bu yüzyılda kazanır. Stendhal (Stendal), Balzac (Balzak), Flaubert (Flober), Turgenyev (Törjenyev), Dostoyevski, Tolstoy (Tolstoy), Emile Zola (Emil Zola), Henry James (Henri Ceyms), Proust (Prost) yüzyılın önemli romancıları olarak öne çıkmıştır.

20. yüzyıldaki sosyal ve teknolojik gelişmeler romana da yansımıştır. Bu dönem romancıları arasında Amerikan edebiyatından John Steinbeck (Con Ştaynbek), Ernest Hemingway (Örnst Hemingvey); Alman edebiyatından Thomas Mann (Tomas Man), Erich Maria Remargue (Erik Marya Römark); Fransız edebiyatından Andre Mourois (Andre Moruva), Jaun Paul Sartre (Jan Pol Sartr), Albert Camus (Alber Kamü) sayılabilir.

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Mobil Uygulamamızı İNDİRİN!

Açık Lise Yazı ve Haberler

Doğru soru sormak, doğru cevaplara ulaşmanın ilk koşuludur. Yorum yazın, soru sorun, cevaplayalım.


Etiketler: ,
Eklenme Tarihi: 29 Aralık 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın